Dokumenty Narodów Zjednoczonych
Dodane przez pio dnia 26/03/2006
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka

Kiedy mówimy o zapisach dotyczących równości kobiet i mężczyzn, aktem podstawowym jest Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 10 grudnia 1948 roku uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych. We wstępie do deklaracji czytamy:
"Narody Zjednoczone przywróciły swą wiarę w podstawowe prawa człowieka, godność i wartość jednostki oraz w równouprawnienie mężczyzn i kobiet (...)".

Zasadę równości kobiet i mężczyzn ustalają dwa artykuły:
Art. 2 Każdy człowiek jest uprawniony do korzystania z wszystkich praw i wolności zawartych w niniejszej Deklaracji bez względu na różnice rasy, koloru skóry, płci, języka, religii, poglądów politycznych lub innych przekonań, narodowości, pochodzenia społecznego, majątku, urodzenia lub jakiekolwiek inne różnice.
Nie wolno ponadto czynić żadnej różnicy w zależności od sytuacji politycznej, prawnej lub międzynarodowej kraju lub obszaru, do którego dana osoba przynależy, bez względu na to, czy jest on niepodległy, powierniczy, autonomiczny lub poddany innym ograniczeniom suwerenności.
Art. 16. 1. Mężczyźni i kobiety bez względu na jakiekolwiek różnice rasy, narodowości lub wyznania mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. Mają oni równe prawa w odniesieniu do zawierania małżeństwa, podczas jego trwania i po jego ustaniu.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Kolejnym dokumentem Narodów Zjednoczonych jest Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych podpisany w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 roku. W swym art. 26 głosi:
Art. 26. Wszyscy są równi wobec prawa i są uprawnieni bez żadnej dyskryminacji do jednakowej ochrony prawnej. Jakakolwiek dyskryminacja w tym zakresie powinna być ustawowo zakazana oraz powinna być zagwarantowana przez ustawę równa dla wszystkich i skuteczna ochrona przed dyskryminacją z takich względów, jak: rasa, kolor skóry, płeć, język, religia, poglądy polityczne lub inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, sytuacja majątkowa, urodzenie lub jakiekolwiek inne okoliczności.

Konwencja o Eliminacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet

Istotnym dokumentem wyznaczającym standardy w zakresie równouprawnienia jest Konwencja o Eliminacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet, uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 18 grudnia 1978 roku, a ratyfikowana przed Polskę w lipcu 1980 roku. Według Konwencji dyskryminacja kobiet to:
Art. 1 (...) wszelkie zróżnicowanie, wyłączenie lub ograniczenie ze względu na płeć, które powoduje lub ma na celu uszczuplenie albo uniemożliwienie kobietom, niezależnie od ich stanu cywilnego, przyznania, realizacji bądź korzystania na równi z mężczyznami z praw człowieka oraz podstawowych wolności w dziedzinach życia politycznego, gospodarczego, społecznego, kulturalnego, obywatelskiego i innych.

Państwa - Strony zobowiązują się do prowadzenia polityki likwidującej dyskryminację kobiet w dziedzinie zatrudnienia oraz zapewnienia kobietom warunków pełnego rozwoju i awansu kobiet w każdej sferze życia społeczno - gospodarczego, politycznego, publicznego. Dla badania postępu w realizowaniu postanowień konwencji, ustanawia się Komitet do Spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet. Państwa - Strony zobowiązane są do składania sprawozdań dotyczącego kroków ustawodawczych, sądowych, administracyjnych lub innego rodzaju, podjętych przez nie dla wykonania postanowień konwencji, oraz osiągniętego w tym względzie postępu.

Deklaracja o Eliminacji Przemocy wobec Kobiet

Deklaracja o Eliminacji Przemocy wobec Kobiet, uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 grudnia 1993 roku, jest aktem uzupełniającym Konwencję. We wstępie czytamy:
(...) przemoc wobec kobiet jest manifestacją historycznej nierówności w relacjach między płciami, która doprowadziła do dominacji mężczyzn i dyskryminacji kobiet oraz stanęła na drodze do ich pełnego rozwoju. Przemoc wobec kobiet jest podstawowym mechanizmem społecznym, przy pomocy którego kobiety są zmuszane do podległości wobec mężczyzn.
Następnie deklaracja definiuje przemoc wobec kobiet, jako:
Art. 1. (...) wszelki akt przemocy związany z faktem przynależności danej osoby do określonej płci, którego rezultatem jest, lub może być, fizyczna, seksualna lub psychiczna krzywda lub cierpienie kobiet, włącznie z groźbą popełnienia takich czynów, wymuszeniem lub arbitralnym pozbawieniem wolności, niezależnie od tego, czy czyny te mają miejsce w życiu publicznym czy prywatnym.
Deklaracja zaleca Państwom - Stronom potępienie przemocy wobec kobiet,
a także uznaje, że Państwa nie powinny powoływać się na żaden obyczaj, tradycję lub względy religijne, zwalniający je z wypełniania obowiązków wynikających z deklaracji. Jednocześnie każde państwo powinno prowadzić przy pomocy wszelkich dostępnych środków politykę zmierzającą do wyeliminowania przemocy wobec kobiet (art. 4). Rzeczpospolita Polska wszczęła procedurę ratyfikacyjną wspomnianej deklaracji.
O ile wspomniana Konwencja nakłada na Państwa - Strony obowiązek działania, nie pozwalający na żadne odstępstwa i wyłączenia, to uzupełniająca ją deklaracja takiej mocy nie ma. Należy ją traktować jako pewne zalecenie działania, przy czym zachowania z nią sprzeczne nie rodzą ujemnych skutków prawno - międzynarodowych. Krótko mówiąc, przestrzeganie jej postanowień pozostawione jest swobodnemu uznaniu Państwa - Strony deklaracji.