Prawo Unii Europejskiej
Dodane przez pio dnia 26/03/2006
Traktat Rzymski
Prawo europejskie również wykazuje aktywność w kwestii równych praw kobiet i mężczyzn. Jest to zagadnienie żywe i nie budzące żadnych wątpliwości co do swej powagi w krajach Unii Europejskiej. Jednym z podstawowych aktów prawa Unii Europejskiej jest Traktat Rzymski z 1957 roku. Już w tym dokumencie pojawiła się zasada równej płacy za równą pracę:
Art. 119 Członkowie Wspólnoty zapewnią w ciągu pierwszego etapu i utrzymają nadal stosowanie zasady jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę.
Za wynagrodzenie w rozumieniu niniejszego artykułu należy uważać zwykłe uposażenie podstawowe lub minimalne i wszelkie inne korzyści świadczone bezpośrednio lub pośrednio, w gotówce lub w naturze, przez pracodawcę pracownikowi z tytułu zatrudnienia tego pracownika. Równość wynagrodzenia, bez dyskryminacji ze względu na płeć, oznacza, że:
a) wynagrodzenie za tę samą pracę, obliczane na podstawie akordu, będzie ustalone w oparciu o jednakową stawkę;
b) wynagrodzenie za pracę, obliczane na podstawie czasu pracy, będzie jednakowe dla tego samego stanowiska pracy.



Dyrektywy
Kwestie równości kobiet i mężczyzn regulują w prawie europejskim następujące dyrektywy:
• Dyrektywa nr 117 z dnia 10 lutego 1975 roku dotycząca stosowania równej płacy za równą pracę dla kobiet i mężczyzn. Stanowi ona rozwinięcie i uzupełnienie art. 119 Traktatu Rzymskiego. Przy równej pracy albo przy pracy uznanej za równorzędną zasada ta oznacza usunięcie wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do wszystkich składników i warunków wynagrodzenia. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek otwarcia drogi prawnej dla wszystkich pracowników, którzy mogliby czuć się pokrzywdzeni z powodu niestosowania tej zasady. Wszystkie państwa są jednocześnie zobowiązane do uchylenia przepisów nie dających się pogodzić ze wspomnianą zasadą, np. przepisów zawartych w postanowieniach układów zbiorowych pracy, tabelach lub porozumieniach płacowych oraz w indywidualnych umowach o pracę. Dyrektywa zobowiązuje jednocześnie państwa UE do ochrony przed szykanowaniem pracownicy lub pracownika dochodzącego swoich praw, w tym do podjęcia środków przeciwdziałających zwolnieniom z pracy, które mogłyby być reakcją na skargę pracownicy lub pracownika.

Dyrektywa nr 1976/207/EWG Rady Wspólnot Europejskich z 9 lutego 1976 roku
w sprawie wprowadzenia zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy. Dyrektywa określa zasadę równego traktowania jako brak jakiejkolwiek dyskryminacji opartej na kryterium płci, zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej, poprzez odniesienie do stanu cywilnego lub rodzinnego. Wyeliminowanie owej dyskryminacji musi obejmować sferę warunków dostępu do zawodów lub stanowisk pracy, niezależnie od sektora i rodzaju działalności oraz wszystkie szczeble hierarchii zawodowej. Jednocześnie wprowadzono sądową drogę dochodzenia roszczeń związanych z pogwałceniem zasady równego traktowania oraz prawną ochronę pracowników przed pracodawcami po wystąpieniu ze wspomnianym pozwem.
• Dyrektywa nr 7 z dnia 19 grudnia 1978 roku w sprawie stopniowego wprowadzania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie ubezpieczeń społecznych. Obejmuje ona systemy ubezpieczeń chorobowych, inwalidzkich, emerytalnych, wypadkowych i chorób zawodowych oraz od bezrobocia.
• Dyrektywa nr 378 z dnia 24 lipca 1986 roku dotycząca wprowadzenia zasady równości kobiet i mężczyzn w zawodowych systemach ubezpieczeń społecznych.
• Dyrektywa nr 613 z dnia 11 grudnia 1986 roku dotycząca zasady równego traktowania pracowników pracujących na własny rachunek.
• Dyrektywa Rady nr 80 z dnia 15 grudnia 1997 roku w sprawie ciężaru dowodu
w przypadkach dyskryminacji ze względu na płeć. Mocą tej dyrektywy, na osobie pokrzywdzonej na skutek niezastosowania wobec niej zasady równego traktowania spoczywa jedynie obowiązek przedstawienia faktów uzasadniających domniemanie dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej. Tym samym ciężar dowodu, iż naruszenie owej zasady nie miało miejsca, spoczywa na pozwanym. Dotyczy to wszystkich sfer życia społecznego i zawodowego, o których pisano we wcześniej wspomnianych dyrektywach .

Komisja Europejska pracuje nad dokumentem mającym zastąpić Dyrektywę
nr 207 z 1976 roku. Nowością będzie m.in. stworzenie warunków umożliwiających kobietom szerszy udział w procesie podejmowania decyzji w ośrodkach życia publicznego (ciałach rządowych, partiach politycznych, organizacjach pozarządowych i innych podmiotach życia społecznego), a także gospodarczego.